السيد الطباطبائي
198
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )
متن سخن علامه مجلسى ( ره ) : . . . . قوله ( ع ) و هي لا تنفع شيئا به غير دليل أي هي عاجزة تتوقف إدراكها على شرائط فكيف تنفي ما لم تدركه بحسّك كما أنّ البصر لا يبصر الأشياء به غير مصباح . و يحتمل أن يكون المراد بالدليل العقل أي لا تنفع الحواس بدون دلالة العقل فهو كالسراج لإحساس الحواس و أنت قد عزلت العقل و حكمه و اقتصرت على حكم الحواس . متن سخن علامه طباطبائى ( ره ) : بل المراد أنّ الحواسّ إنّما لها الادراك التصورى وأما التصديق والحكم فللعقل . ترجم حديث : ابوشاكر ديصانى ( از انديشمندان معروف آن زمان او ابتدا زنديق بود « 1 » به حضور امام صادق ( ع ) وارد شد و گفت : تو يكى از ستارگان درخشان هستى ، و پدرانت بَدرهاى نورانى بودند ، و مادرانت عقيله هاى برجسته بودند . عنصر ( اصل و ژن ) تو از بزرگمنش ترين عناصر است ، وقتى كه از دانشمندان نام برده مىشود ، انگشت شمارش بر تو جفت مىشود ( يعنى : اول نام تو مى آيد سپس نام فرد دوم ) . پس به من بگو اى درياى انباشت پر نعمت : بر « حدوث عالَم » چه دليلى وجود دارد ؟ امام فرمود : با دَم دست ترين اشياء ( نيز ) به حدوث عالَم استدلال مىشود . آن گاه تخم مرغى را خواست و آن را روى كف دستش گذاشت سپس گفت : اين يك حصار ( قلعه ) است سربسته ، در زير حصارش پرده اى هست رقيق ، و در درون آن پرده ، نقره اى سايل و طلائى مايع ، هست . سپس اين حصار شكسته مىشود و موجودى مانند طاووس از آن در مى آيد . آيا چيزى داخل آن شده بود ؟ ابوشاكر گفت : نه .
--> ( 1 ) - رجوع كنيد : معجم رجال ، خوئى ، عنوان « عبدالاعلى بن زيد » .